Επιχειρήσαμε στη "Νέα Κρήτη" να ιχνηλατήσουμε τα σημάδια της κρίσης στη δική μας γειτονιά, προσπαθώντας να εντοπίσουμε πόσο μας έχει χτυπήσει και με πόση σφοδρότητα. Αναζητήσαμε κάποιες όψεις της σημερινής πραγματικότητας της κρίσης, που θα μπορούσαν να δώσουν την πραγματική διάσταση του προβλήματος και ζητήσαμε την άποψη ανθρώπων οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα μιας σφαιρικής εκτίμησης, που θα αντιπροσώπευε μια ολόκληρη "περιοχή" της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας της Κρήτης.
Τα μηνύματα που πήραμε ήταν αρκετά δυσοίωνα, καθώς η κρίση φαίνεται να έχει χτυπήσει όλους τους κλάδους της τοπικής οικονομίας, περισσότερο ή λιγότερο δυνατά. Οι ανοχές της κρητικής οικονομίας είναι αρκετά μεγάλες, καθώς υπάρχουν αντιστάσεις οι οποίες δεν αφήνουν την περιοχή να "βυθιστεί" στο τέλμα που προκαλείται από τις κυβερνητικές πολιτικές περιορισμού των δαπανών και γενικότερα εφαρμογής του μνημονίου.
Το «διεθνές κλίμα» στο οποίο φορτώσαμε την πρώτη "κακή" χρονιά (το 2008) πλέον δεν είναι αρνητικό και ολόκληρη η ευρωζώνη - πλην... Λακεδαιμονίων - έχει επιστρέψει σε θετικό πρόσημο. Το μικρό... γαλατικό χωριό μας, όμως, όπως αντιστεκόταν τόσα χρόνια στον πλήρη "εξευρωπαϊσμό" του ("τι ξέρουν οι κουτόφραγκοι"...), έτσι και σήμερα ανθίσταται στην ανάκαμψη. Βεβαίως δε θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Με τις δημόσιες δαπάνες, την κινητήριο δύναμη της ιδιόρρυθμης ελληνικής οικονομίας, να βρίσκονται στο ναδίρ και να συνεχίζουν τον κατήφορο, με τις στρόφιγγες των χρημάτων κλειστές, με τις τράπεζες να αρνούνται να εκταμιεύσουν οτιδήποτε, τα πράγματα δε φαίνονται καλά.
Βεβαίως, από τα λεγόμενα εκείνων με τους οποίους μίλησαν οι συντάκτες της "Ν.Κ." στην προσπάθεια δημιουργίας αυτής της έρευνας διαφάνηκαν αχτίδες ελπίδας για το μέλλον. Δε θα μπορούσε να συμβαίνει κι αλλιώς. Οι άνθρωποι του νησιού έχουν μάθει να ξεπερνούν τις κακοτοπιές και να φτιάχνουν τη ζωή τους με όποια μέσα είναι διαθέσιμα.
Έτσι, με ένα μήνυμα ελπίδας, σας αφήνουμε να διαβάσετε τα όσο λιγότερο ή περισσότερο απαισιόδοξα γράφουμε παρακάτω.
Η Κρίση στην Εκπαίδευση
Την τελευταία δεκαετία, παρά τις προεκλογικές υποσχέσεις, οι δαπάνες για τη δημόσια εκπαίδευση είναι τέτοιες ώστε όλοι να μιλάνε για υποχρηματοδότηση. Φανταστείτε, λοιπόν, τι γίνεται σήμερα εν μέσω κρίσης...
Εν μέσω κρίσης οι δάσκαλοι προσλαμβάνονται μέσω κοινοτικού προγράμματος. Το μόνο που τους λείπει είναι να κρεμάσουν στο λαιμό τους μια ταμπέλα που θα λέει ότι "ο δάσκαλος αυτός χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ"...
Εν μέσω κρίσης καταργήθηκε ο θεσμός της Πρόσθετης Διδακτικής Στήριξης. Καταργήθηκε το γνωστό και ως ενδοσχολικό φροντιστήριο του Γεράσιμου Αρσένη, που δημιουργήθηκε για να υποστηριχθούν οι φτωχότεροι μαθητές. Οι μαθητές που δεν είχαν την οικονομική άνεση να πηγαίνουν στο κανονικό φροντιστήριο... Σήμερα που ο αριθμός τους αυξάνεται ραγδαία, βρήκαν την ώρα να καταργήσουν την Πρόσθετη...
Εν μέσω κρίσης οι διευθυντές των σχολείων "μακαρίζουν" την κλιματική αλλαγή. Χάρη σε αυτήν δε χρειάζεται να βάλουν πετρέλαιο στα σχολεία τους, έστω και αν βρισκόμαστε λίγο πριν τα Χριστούγεννα.
Εν μέσω κρίσης τα σχολεία για τις λειτουργικές τους δαπάνες έχουν πάρει ψίχουλα, με αποτέλεσμα να καλούνται οι γονείς να πληρώσουν από την καθαρίστρια και το χαρτί του φωτοτυπικού, μέχρι το νερό και το σπασμένο γραφείο της νηπιαγωγού.
Εν μέσω κρίσης καταργείται η βάση του 10, και στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ εισάγονται πιο πολύ φοιτητές. Όμως οι ήδη ελλειμματικοί προϋπολογισμοί τους, αντί να αυξάνονται, μειώνονται περαιτέρω, με αποτέλεσμα να χαρακτηρίζονται ως «τραγικά ανεπαρκείς» από τις διοικήσεις των Ιδρυμάτων, που σκέφτονται μέχρι και κινητοποιήσεις.
Εν μέσω κρίσης τα φροντιστήρια ξένων γλωσσών και μέσης εκπαίδευσης είδαν τους μαθητές τους να μειώνονται. Όταν το εισόδημα μειώνεται έως και μηδενίζεται, οι προτεραιότητες αλλάζουν...
Εν μέσω κρίσης τα βιβλιοχαρτοπωλεία είχαν ένα πολύ κακό από πλευράς τζίρου Σεπτέμβριο. Κάποτε όμως τα παραδοσιακά βιβλιοχαρτοπωλεία περίμεναν ουσιαστικά το Σεπτέμβριο για να βγάλουν τα "σπασμένα" ολόκληρης της χρονιάς.
Το διαχρονικό αίτημα για αύξηση των δαπανών της παιδείας στο 5% του ΑΕΠ είναι ουτοπικότερο από ποτέ...
Η κρίση στο νοικοκυριό
Η παρατεινόμενη οικονομική κρίση έχει φέρει σε απόγνωση πολλά νοικοκυριά και στην Κρήτη. Νοικοκυριά που ενώ μέχρι χθες είχαν τον προγραμματισμό τους και κατόρθωναν να ανταπεξέρχονται με αξιοπρέπεια στις υποχρεώσεις τους, σήμερα βρίσκονται αντιμέτωπα με το εξής παράδοξο φαινόμενο: οι μισθοί και οι συντάξεις τους ψαλιδίζονται, αλλά οι τιμές τραβούν την ανηφόρα...
Ο κόσμος μαζεύεται και ψωνίζει λιγότερο. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, έχουν μειωθεί κατά πολύ ακόμη και τα ποσά που διατίθενται για τρόφιμα. Όμως οι τιμές εξακολουθούν να τραβούν την ανηφόρα. Ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης είναι απλή "οδοντόκρεμα" στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης. Στα ράφια των σούπερ-μάρκετ γίνεται ο χαμός. Ανατιμήσεις-"φωτιά" οι οποίες δε δικαιολογούνται από την αύξηση του ΦΠΑ. Ένα απλό κουλούρι (μιλάμε για λίγο αλεύρι, λίγη ζάχαρη, λίγο νερό και 10 σπόρους σουσαμιού) πήγε από 0,50 σε 0,60 ευρώ σε κάποια μαγαζιά. Μιλάμε για αύξηση 20%... Μια επώνυμη πίτσα τριών τεμαχίων την πουλούσαν σε ένα συγκεκριμένο μαγαζί 7 ευρώ. Μέσα σε μια μέρα ξέρετε πόσο την πήγαν; Μόλις 9 και κάτι ευρώ... Μιλάμε για αύξηση-πρόκληση της τάξεως του 30%.
Το "χορό" των ανατιμήσεων έχουν σύρει επίσης οι τιμές των καυσίμων, αλλά και τα τιμολόγια της ΔΕΗ. Πολλοί - κυρίως - συνταξιούχοι κάνουν οικονομία ακόμη και στο φως της λάμπας. Συνταξιούχοι οι οποίοι συχνά προσπαθούν να βοηθήσουν άνεργα εγγόνια ή παιδιά...
Άλλοι - κυρίως - νεότεροι που παραμυθιάστηκαν και αγόρασαν αυτοκίνητα μεγαλύτερα από εκείνα που άντεχε η τσέπη τους, σήμερα τα έχουν καλογυαλισμένα στα πάρκινγκ τους και τα θαυμάζουν. Τώρα, αντί να κάνουν μόστρα τα πολυτελή αυτοκίνητα, καλούν τους φίλους τους με το μηχανάκι να τους πάρουν από το σπίτι επειδή δεν έχουν να βάλουν βενζίνη...
Ένας άλλος παράγοντας που δυσκολεύει (στην κυριολεξία) την επιβίωση των νοικοκυριών εν μέσω κρίσης είναι το... ΙΚΑ. Οικογενειακοί γιατροί δεν υπάρχουν. Για να κλείσεις ραντεβού με γιατρό θέλεις ένα μήνα και βάλε. Οι ουρές των ασφαλισμένων μακραίνουν. Αν και ασφαλισμένοι οι άνθρωποι δεν μπορούν να γράψουν ένα φάρμακο... Με μια διαφορά... Πλέον αδυνατούν να καταφύγουν στον ιδιωτικό τομέα, όπως έκαναν μέχρι πρότινος.
Γεωργοί και κτηνοτρόφοι
«Για πρώτη φορά στην ιστορία της κτηνοτροφίας, οι ζωοτροφές αγοράζονται τοις μετρητοίς, Και όχι με τη διαδικασία των πιστώσεων ή των επιταγών». Μια δραματική κραυγή αγωνίας. Μια ζοφερή περιγραφή της κατάστασης που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι της Κρήτης, όπως την καταθέτει στη "Νέα Κρήτη" ο πρόεδρος του Συλλόγου Επαγγελματιών Κτηνοτρόφων Ν. Ηρακλείου κ. Κώστας Καράτζης.
«Ο δικός μας κλάδος είναι εκείνος που ίσως έχει επηρεαστεί περισσότερο από όλους από την οικονομική κρίση», σημειώνει ο συνδικαλιστής, ο οποίος τονίζει ότι «για πρώτη φορά το μετρητό καθορίζει την επιβίωση του ζωικού πληθυσμού του νησιού. Και η συνέπεια είναι ορατή σε όλους... Ένας μεγάλος αριθμός ζώων ψοφά από ασιτία, ενώ την ίδια στιγμή μειώνεται σημαντικά, δραματικά θα έλεγα, η παραγωγικότητα των ζώων. Διότι, αν δεν τραφούν και δε συντηρηθούν σωστά τα ζώα, δεν εξασφαλίζεται η παραγωγική διαδικασία. Από 'κει και πέρα, έχουμε το άλλο μέγα πρόβλημα, ότι τα τυροκομικά προϊόντα δεν "τραβούν" στην αγορά. Έχει μειωθεί αισθητά η κατανάλωσή τους, και αυτό έχει ως φυσική συνέπεια οι τυροκόμοι να μειώνουν τις τιμές του γάλακτος. Στο κρέας έχουμε επίσης ένα αντίστοιχο παιχνίδι με πτώση των τιμών, αλλά ειδικά στο γάλα η μείωση των τιμών δεν έχει πραγματικά προηγούμενο. Από 1,20 ευρώ, το γάλα έχει κατέβει τώρα στα 0,75 ευρώ, ενώ στο κρέας το αρνί έχει πέσει από τα 6 ευρώ στα 4,20 ευρώ το κιλό. Και όλα αυτά τη στιγμή που οι τιμές των ζωοτροφών αυξάνονται ανεξέλεγκτα. Πραγματικά είναι για να αναρωτιέται κανείς. Τι άλλο θα μπορούσε να συμβεί σε αυτόν τον κλάδο για να πούμε πως μας έχει αγγίξει η κρίση;», καταλήγει ο κ. Καράτζης.
Σε ανάλογο μήκος κύματος και ο γραμματέας της ΟΑΣΝΗ και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Τυμπακίου κ. Γιώργος Ντισπυράκης. «Η κρίση έχει πλήξει βαθύτατα τον αγροτικό τομέα στην Κρήτη από πολλές πλευρές και παραμέτρους. Πραγματικά, αν τα βάλει κανείς κάτω, δεν ξέρει από πού να αρχίσει. Έχουμε από τη μια το κόστος παραγωγής που ανεβαίνει κατακόρυφα, και από την άλλη τις τιμές του παραγωγού στα προϊόντα που πέφτουν κατακόρυφα... Το μεγάλο δυστύχημα με την κρίση για μας είναι ότι έχει μειωθεί άρδην η δύναμη της αγοράς. Ο καταναλωτής δεν ξοδεύει τα ίδια χρήματα. Θα προτιμήσει αναγκαστικά αντί π.χ. το ελαιόλαδο μια άλλη λύση, όπως το ηλιέλαιο. Την ίδια στιγμή, έχει ανέβει το κόστος στα αγροτικά εφόδια, στα είδη συσκευασίας. Αυτή η αντίθεση τα λέει όλα. Έχουμε και το θέμα των περαιώσεων. Μας έχουν έρθει οι περαιώσεις, και άλλος καλείται να πληρώσει 3.000, άλλος 5.000-7.000 ευρώ. Χρήματα φυσικά που εμείς δεν μπορούμε και δεν πρόκειται να τα πληρώσουμε.
Από 'κει και πέρα, εμείς θεωρούμε πως οι αρμόδιοι θα πρέπει να σκύψουν σοβαρά πλέον πάνω από τα προβλήματα του αγρότη. Όπως διαδίδουν οι κυβερνώντες, η παραγωγή προϊόντων θα σώσει την Ελλάδα. Οι παραγωγοί λοιπόν είμαστε εμείς, και ζητάμε το αυτονόητο, τη δυνατότητα δηλαδή να προστατεύσουμε το προϊόν που βγάζουμε. Δεν είμαστε ζητιάνοι, δε ζητάμε χρήματα. Ζητάμε απλά να εφαρμοστούν οι νόμοι».
Ερευνητικά ιδρύματα
Στη δίνη της οικονομικής κρίσης βρίσκονται τα ερευνητικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στην Κρήτη, έχοντας να αντιμετωπίσουν πρωτίστως το "τσεκούρι" στα κονδύλια που παρέχονταν για ερευνητικούς, εκθεσιακούς και σχετικούς πολιτιστικούς ή ερευνητικούς σκοπούς από εθνικούς πόρους. Ακόμη όμως και για εκείνα τα ποσά που καταβάλλονταν από ευρωπαϊκούς πόρους το σκηνικό δεν είναι ευοίωνο, καθότι η ομπρέλα έχει ανοίξει πολύ μετά τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αποτέλεσμα οι "νέες" χώρες να διεκδικούν δι' εαυτόν μεγάλο μερίδιο από την πίτα σε βάρος της Ελλάδας.
Για όσα ιδρύματα ή φορείς οι πόροι που τους παρέχονται προέρχονται σχεδόν εξολοκλήρου από τα χρηματοδοτικά προγράμματα, το πρόβλημα είναι έντονο. Για εκείνα, ειδικά όσα δραστηριοποιούνται και στον εκθεσιακό-μουσειακό τομέα, που διαθέτουν κάποιους πόρους από τα εισιτήρια, η κατάσταση είναι κάπως πιο ανεκτή, ενώ γι' αυτά που έχουν αναπτύξει εμπορικές δράσεις, όπως το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, η κατάσταση που διαμορφώνεται δεν είναι τόσο πολύ ασφυκτική, καθότι έχουν δημιουργηθεί οικονομικές διέξοδοι και εναλλακτικές.
Το γεγονός είναι πάντως ότι η έρευνα, όπως και η παιδεία, παρά τις εκάστοτε πολιτικές διαβεβαιώσεις και βαρύγδουπες διακηρύξεις, είναι πάντα οι "φτωχοί συγγενείς" του προϋπολογισμού και εκείνοι οι τομείς που πληρώνουν τη... νύφη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, που παρά τα έσοδα που δίνει στο υπουργείο Πολιτισμού, όπως άλλωστε και η Κνωσός, βρίσκεται στις γνωστές "συμπληγάδες" της παθογένειας του ελληνικού κράτους. Αν και εσχάτως άρχισε επιτέλους να φαίνεται μια χαραμάδα φωτός στην ολοκλήρωση του προγράμματος επανέκθεσης, εντούτοις διαχρονικά το πρόβλημα παραμένει, έως ότου τουλάχιστον ανοίξουν οι πύλες του για το κοινό. Ακόμη και έτσι όμως, η αναντιστοιχία εισπράξεων από Μουσείο και Κνωσό με την απόδοση μέρους τους στον τόπο είναι μια πραγματικότητα που, ακόμη και εκτός κρίσης, δεν μπορεί κανείς να παραγνωρίσει.
Προβλήματα εσόδων
Πρόβλημα εσόδων διαπιστώνεται σχεδόν παντού. Από το Ενυδρείο Κρήτης έως το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και σε μικρότερο βαθμό από το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης έως το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας...
Ο "Θαλασσόκοσμος", το κρητικό Ενυδρείο, αποτελεί ένα από τα ερευνητικά κέντρα της Κρήτης με εκθεσιακή δράση, που βιώνει έντονα το πρόβλημα της περικοπής κονδυλίων. Όπως μας εξήγησε ο διευθυντής του κ. Μιχάλης Παπαδάκης, έχουν σταματήσει τα πάντα. Αυτά που "κινούνται" είναι μόνο τα ανταγωνιστικά προγράμματα, όσα δηλαδή πηγάζουν απευθείας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς τη συμμετοχή του ελληνικού Δημοσίου.
«Σε ό,τι απαιτεί ελληνική συμμετοχή, δε δουλεύει τίποτα», ήταν η σαφέστατη περιγραφή της κατάστασης. Το αποτέλεσμα είναι έντονος προβληματισμός, που εντείνεται από την πρόβλεψη που κάνει λόγο για μείωση έως και 50% των εισιτηρίων. «Το βλέπεις από τα σχολεία, που ζητούν πολλά παιδιά να μην πληρώσουν καθώς δεν έχουν οι οικογένειές τους χρήματα», ανέφερε ο κ. Παπαδάκης. Αν και ως τον Οκτώβρη ο αριθμός των εισιτηρίων που κόπηκαν από το Ενυδρείο ήταν ίδιος με εκείνον της ίδιας περιόδου πέρυσι, σύμφωνα με τον επικεφαλής του "Θαλασσόκοσμου", οι προβλέψεις, με δεδομένη την οικονομική κατάσταση των Ελλήνων, που για τους χειμερινούς μήνες αποτελούν την πλειονότητα των επισκεπτών, είναι δυσοίωνες.
«Τα μισά παιδιά δεν έχουν να πληρώσουν», σημείωσε ο κ. Παπαδάκης, ο οποίος επισήμανε ότι, αντιλαμβανόμενος την κατάσταση, εξετάζει τη δυνατότητα να υπάρξει ελεύθερη είσοδος στο Ενυδρείο για τους ανέργους. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η μελέτη της πρωτοβουλίας για τη δημιουργία ενός κοινού εισιτηρίου από το "Θαλασσόκοσμο", το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, το Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη, το "Λυχνοστάτη", το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.
Ο διευθυντής του Ενυδρείου εκφράζει την άποψη ότι, αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, μόνη λύση θα είναι η επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Βιολογίας Κρήτης (ΙΘΑΒΙΚ), το οποίο ενσωματώθηκε στο Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΚΛΕΘΕ), όπου και υπάγεται σήμερα.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον κ. Παπαδάκη, είναι ότι αυξήθηκε το κόστος λειτουργίας και μειώθηκε η ανταγωνιστικότητα, ενώ χάθηκε και ο κρητοκεντρικός χαρακτήρας με την απορρόφηση του ΙΘΑΒΙΚ από το ΕΛΚΕΘΕ.
Πηγή: neakriti.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου